ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ
Δυναμική έγκαιρη και αιχμηρή ενημέρωση
Λίγα λόγια για εμένα
ΟΙ κοινωνικές απόψεις και αντιθέσεις δημιουργήθηκαν για να σας ενημερώνουν σφαιρικά με θέματα της Επικαιρότητας.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ


ΤΟ ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟ ΠΑΙΔΙ
541 αναγνώστες
Σάββατο, 10 Νοεμβρίου 2012
10:16

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΟΡΙΣΜΟΙ ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Κάνοντας μια ιστορική αναδρομή διαπιστώνουμε ότι από παλιά υπήρχαν άνθρωποι με συμπτώματα του συνδρόμου της υπερκινητικότητας. Η αρχαιότερη περίπτωση παιδιού με υπερκινητικότητα και μαθησιακές δυσκολίες αναφέρεται σε έναν πάπυρο με 8 μίμους του Ηρώνδα, που ήρθε στο φως πριν εκατό χρόνια.

Από τους 8 μίμους, ο 3ος στη σειρά φέρει το όνομα «Διδάσκαλος». Σε αυτόν περιγράφεται ο βάρβαρος ξυλοδαρμός ενός μικρού μαθητή , που είχε την ατυχία να παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες. Το όνομά του ήταν Κότταλος του τιμωρού του γραμματιστή Λαμπρίκος και της μητέρας του Μαρτομίμα. Ένα από τα βασικότερα γνωρίσματα του παιδιού με προβλήματα στη μάθηση είναι η δυσκολία του στο διάβασμα. Δεν τονίζει σωστά τις λέξεις, μπερδεύει μερικά σύμφωνα με άλλα και στην χειρότερη περίπτωση δεν καταφέρνει ούτε κάπως ανεκτά να διαβάσει. Και όταν η ανάγνωση δεν πηγαίνει καλά φυσικό είναι να χωλαίνει η μαθησιακή διαδικασία και να καρκινοβατεί η ακαδημαϊκή του επίδοση. Ο Κότταλος σε όλα τα στάδια του μηχανισμού της ανάγνωσης σκόνταφτε. «ούτε τη συλλαβή Α δεν ξέρει να διαβάσει, αν κάποιος πέντε φορές δεν του την φωνάξει ». Οι μαθησιακές δυσκολίες εμφανέστερα εκδηλώνονται στο γράψιμο. Οι μαθητές αυτοί , κατά κανόνα, συγχέουν μερικά γράμματα, κακογράφουν και είναι ανορθόγραφοι. Σπάνια αδυνατούν να γράψουν(αγραφία). Στην τελευταία αυτή περίπτωση ανήκει ο Κότταλος.

«Η πινακίδα η δύσμοιρη...
μένει άγραφη στου κρεβατιού το πόδι »
δεν θέλει ούτε να την βλέπει,
σαν Χάρο την κοιτάζει » Είναι γνωστό ότι το παιδί με μαθησιακές δυσκολίες δεν έχει μειωμένη νοημοσύνη, κάποιες δεξιότητες του είναι υποβαθμισμένες, ενώ σε άλλες αποδίδει εμφανώς καλύτερα. Ο Κότταλος όπως είδαμε δεν διάβαζε καθόλου καλά και τα γραφόμενά του έμοιαζαν με ορνιθοσκαλίσματα. Σε άλλους όμως τομείς ήταν τόσο ικανός, που σίγουρα θα τον θαύμαζαν παιδιά της ηλικίας του. σαν αίλουρος αναρριχιόταν στη στέγη του σπιτιού του για να ξεφύγει από τις πιέσεις των γονιών του για το διάβασμα Αγόρια και κορίτσια είχαν αδυναμία στους αστραγάλους. Μόνο ο μικρός ήρωας του μίμου τους περιφρονούσε.
Φερόταν σαν ενήλικος, αφού σύχναζε σε χώρους τυχερών παιχνιδιών.

Ότι η νοημοσύνη του ήταν υψηλή , φαίνεται στην ευχέρεια που είχε να εντοπίζει δυο σχολικές αργίες, την έβδομη και την εικοστή κάθε μήνα, σε μια εποχή που τα παιδιά της ηλικίας του δεν είχαν σαφή επίγνωση του χρόνου. Όλη αυτή η συμπεριφορά του Κότταλου , δικαιολογημένα έφερε απογοήτευση στην αναλφάβητη μητέρα του. Η όλη στάση της ήταν από την αρχή απορριπτική. Πίστευε στη θαυματουργή δύναμη της σωματικής τιμωρίας , που μπορούσε να μετατρέψει σε αγαθή την κακή ψυχή του.

«Χτύπα τον έτσι όπως είναι στον ώμο αιωρούμενο, Ώσπου η κακή ψυχή του να βγει από τα χείλη του » Δεν ήταν μόνο η ανικανότατα του γιου της να μάθει γράμματα. Η απαράδεκτη συμπεριφορά του ήταν εξίσου επώδυνη. «Πάνω στη στέγη κάθεται σαν πίθηκος Με ανοιχτά τα πόδια, κάτω σκυμμένος. Τι νομίζετε παθαίνουν τα σπλάχνα εμένα της δύστυχης όταν τον βλέπω;» Αλλά και τα πικρά σχόλια των γειτόνων την πίκραναν πολύ. «με ένα στόμα όλη η γειτονιά λέει, Τούτα είν έργα του Κότταλου, γιου της Μητροτίμας.»

Ο δάσκαλος της Α/θμιας εκπαίδευσης , ήταν απαίδευτος και φυσικά άγευστος σύγχρονων ψυχοπαιδαγωγικών απόψεων. Αντί λοιπόν να δείχνει συμπάθεια και στοργή σε αυτά τα παιδιά και να εκδηλώσει τάση για ενθάρρυνση τους, έκανε ακριβώς το αντίθετο. Απαράλλακτα με την Μητροτίμα, και ο ίδιος πίστευε ότι το μαστίγωμα μπορούσε να άρει τις μαθησιακές δυσκολίες και να διορθώσει την απαράδεκτη συμπεριφορά του μικρού μαθητή του.

Δεν έψαχνε να βρει κάτι καλό στον χαρακτήρα του και τη συμπεριφορά του μαθητή του και εκεί να τοποθετήσει το μοχλό της ενθάρρυνσης και της επιδοκιμασίας , να κινητοποιήσει το λανθάνοντα δυναμισμό του, όπως θα έκανε ένας σύγχρονος δάσκαλος. Αντίθετα, παρουσία άλλων μαθητών, υποβάθμισε το ήδη μειωμένο αυτοσυναίσθημα του παιδιού. «αλλ  είσαι τόσο απαίσιος, Κότταλε, ώστε κανείς Ούτε ως δούλο για πώληση θα επαινούσε »

Αν εξαιρεθούν μερικές υπερβολές που συνηθίζονται και σε πεζογράφους, έχουμε τη γνώμη ότι ο μίμος αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα. ’λλα περιστατικά δεν έχουμε γιατί η εκπαίδευση στην αρχαιότητα δεν ήταν υποχρεωτική κι έτσι αν κάποιος μαθητής συναντούσε ανυπέρβλητα εμπόδια και η ράβδος δεν έφερνε αποτέλεσμα, το παιδί διέκοπτε τη φοίτησή του. Ίσως οι αρχαίοι συγγραφείς δεν ήθελαν να δώσουν κακά, όπως του Κότταλου, πρότυπα για μίμηση στα παιδιά τους.

Όπως είναι φυσικό υπήρχε μια σύγχυση για τα ιδιαίτερα γνωρίσματα των υπερκινητικών παιδιών. Πρώτος ο Hoffmanτο 1845 έκανε μια συνολική περιγραφή του προβλήματος. Ο Jaines Hinshelwood οφθαλμολόγος στη Γλασκόβη ονόμασε αυτή τη δυσκολία ως «συγγενική λέξη στραβομάρα ». Ο Samuel Denhoff την ονομάζει « εγκεφαλική δυσλειτουργία ». ο ίδιος παρατήρησε όπως και κάποιοι άλλοι ότι πολλά από αυτά τα παιδιά επίσης είχαν προβλήματα με την αρίθμηση, το διάβασμα και το γράψιμο. Οι προτάσεις του οδήγησαν στο να αλλάξουν την ορολογία « ελάχιστη βλάβη εγκεφάλου » σε «ελάχιστη δυσλειτουργία μυαλού»που ήταν μια ομπρέλα που σκέπαζε τις ακαταστασίες προσοχής, μνήμης, συμπεριφοράς, οργάνωσης και απόδοσης στην τάξη. Ο Lauffez (1957) διερεύνησε μήπως το σύνολο των προβλημάτων δεν έπρεπε να αποδοθεί σε κάποια οργανική δυσλειτουργία, αλλά για παράδειγμα σε μια αδυναμία φιλτραρίσματος στο εγκεφαλικό στέλεχος εξαιτίας της υπερβολικής πρόσληψης ερεθισμάτων.

Το 1960 στην Αμερική άρχισε να επικρατεί η θεωρία ότι την ευθύνη για την υπερκινητικότητα στο παιδί την έχουν οι γονείς. Και το 1977 ο Berger έδωσε πολύ μεγάλη σημασία στον όρο «ελάχιστη εγκεφαλική δυσλειτουργία». Αργότερα επικράτησε η θεωρία ότι η υπερκινητική αντίδραση στην παιδική ηλικία ( ΗΠΑ 1970 Paul Wender ),οφείλεται στη μειωμένη αντίδραση του συστήματος αμοιβών του εγκεφάλου. Ανακαλύφτηκε επίσης ότι κοντινοί συγγενείς των παιδιών με υπερκινητικότητα έχουν τα ίδια προβλήματα σε μεγάλο ποσοστό. Το ενδιαφέρον των ειδικών γίνεται εντονότατο , αρκεί να αναφέρουμε ότι στο διάστημα 1957- 1960 έχουμε δημοσιευμένα 31 σχετικά άρθρα . Σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ μεταξύ 1977- 1980 έχουμε 7000.

Η ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΠΡΟΣΟΧΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΠΡΟΣΟΧΗΣ ΜΕ ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ (ADD-ADHD)

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στην σύγκριση των δυο συνδρομών δηλαδή μεταξύ διάσπαση προσοχής χωρίς υπερκινητικότητα και διάσπαση προσοχής με υπερκινητικότητα.
Η σύγκριση βοηθά στην καλύτερη και σωστότερη αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούνται .
Η σωστή παρατήρηση και η πλήρης πληροφόρησης όλων των απαραίτητων στοιχείων θεωρούνται αναγκαία για την διάκριση των δυο συνδρομών.
Έτσι τα στοιχεία του ADD ( διάσπαση προσοχής ) είναι :
- Δυσκολία στην επίδειξη προσοχής
- Δυσκολία στη διατήρηση προσοχής ( σε διάρκεια)
- Δυσκολίες κατανόησης
- Προβλήματα με την οργάνωση δεξιοτήτων
- Δυσκολία συγκέντρωσης σε δραστηριότητες που απαιτούν παρατεταμένη προσπάθεια
- Απώλεια πραγμάτων - αντικειμένων
- Δυσκολία στην επαναφορά πραγμάτων στην μνήμην ( ξεχνούν εύκολα)
- Παρουσιάζει μαθησιακά προβλήματα συνήθως σε σοβαρή μορφή
Εκείνο όμως που διακρίνει ένα παιδί με διάσπαση προσοχής χωρίς υπερκινητικότητα είναι οι ελάχιστες πιθανότητες που έχει στο να παρουσιάσει προβλήματα διαγωγής και επιθετική - παραβατική συμπεριφορά.

Τα στοιχεία του ADHD (Διάσπαση προσοχής με υπερκινητικότητα )
-Συχνή αλλαγή θέσης στο χώρο
-Τρέξιμο και αναρρίχηση
-Δυσκολία στην προσαρμογή εργασιών που απαιτούν ησυχία
-Διαρκείς ετοιμότητα για κίνηση
-Ομιλία που εκφράζεται με ζωηρές κινήσεις
-Συνεχείς διακοπές όταν μιλούν οι άλλοι
-Απαντήσεις εριστικές, ίσως και προσβλητικές
-Αντίδραση με τσακωμούς και ουρλιαχτά
-Δυσκολία παραμονής στη σειρά
-Συχνότερα ατυχηματικά γεγονότα
-Περισσότερη ευαισθησία στις ασθένειες
-Ελλιπή αυτοέλεγχο.
Εκείνο που τελικά υπερισχύει στις περιπτώσεις παιδιών με υπερκινητικότητα (ADHD)είναι η συνεχείς κίνηση. Εκδηλώνεται όχι μόνο με το σώμα αλλά και με το λόγο και που θα αποτελέσει τον πυρήνα για να ξεχωρίσουμε τα δυο σύνδρομα. Το αξιοσημείωτο είναι οι πολλές πιθανότητες που έχει ένα παιδί με υπερκινητικότητα να παρουσιάσει προβλήματα διαγωγής και που εκδηλώνονται με παραβατική και επιθετική συμπεριφορά ειδικότερα στο στάδιο της εφηβείας.

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Το 1986 η Chelune περιέγραψε την «υπόθεση του πρόσθιου εγκεφάλου» ισχυριζόμενη ότι πολλά συμπτώματα «δείχνουν» βλάβη στη συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου. Σύμφωνα με την υπόθεσή της, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα αποτελούν τη βάση για μια ελλιπή ικανότητα ελέγχου. Ο Lou το 1984 στη Δανία ανέφερε ανεπαρκή αιμάτωση στον πρόσθιο εγκέφαλο.

Σε αυτό το τμήμα πραγματοποιούνται η διαδοχή των πράξεων, ο έλεγχος των παρορμήσεων, η σωστή εκτίμηση του χρόνου αλλά και πολύπλοκες σύνθετες σκέψεις που ανατρέχουν στα περιεχόμενα της μνήμης πριν την εκτέλεση κάποιας πράξης. Αν και η περιοχή αυτή έχει υποστεί βλάβη, ο εγκέφαλος δεν μπορεί να σταματήσει τις «αυθόρμητες» αντιδράσεις στα ερεθίσματα που προσλαμβάνονται. Ο σχεδιασμός της συμπεριφοράς είναι κακός, το άτομο αδυνατεί να εργάζεται χωρίς διακοπή και δεν μπορεί να προβλέψει με σιγουριά τις συνέπειες μιας πράξης. Ο Zentol (1987) διατύπωσε ότι η μάθηση αυτών των ανθρώπων εξαρτάται από τα «κατάλληλα» ερεθίσματα. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στο μαθησιακό περιβάλλον ενός υπερκινητικού παιδιού θα πρέπει να προσφέρονται «πολλά» αλλά κατάλληλα ερεθίσματα.

Στο διάστημα που μεσολάβησε, το σύνδρομο ονομάστηκε «διαταραχή ελλειματικής προσοχής» (attention deficit disorder). Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το κύριο πρόβλημα εντοπιζόταν στην κακή λειτουργία του πρόσθιου εγκεφάλου.

Ο Alan Zametkin (1990), απέδειξε ότι ειδικά στην πρόσθια και προκινητική περιοχή υπάρχει πολύ χαμηλή μεταβολική δραστηριότητα της γλυκόζης, ενός σακχάρου πολύ σημαντικού για την λειτουργία του εγκεφάλου.

Ο Lou (1984) στις έρευνες του στις οποίες εξέτασε την τροφοδότηση του εγκεφάλου με αίμα, βρήκε ότι το δεξί ημισφαίριο τροφοδοτείται κάπως λιγότερο. Η περιορισμένη λειτουργία του δεξιού ημισφαιρίου έχει ως αποτέλεσμα πολλές λεπτομέρειες να μην γίνονται αντιληπτές στο βαθμό που θα έπρεπε ώστε να είναι δυνατή η διαμόρφωση της σωστής εικόνας. Εξαιτίας αυτού του περιορισμού, όλο και κάτι μπορεί να «παραβλέπεται» ή να μην γίνεται αντιληπτό.

Μετά από πολλές και χρονοβόρες έρευνες διαπιστώθηκε μια σημαντική μείωση ομοβαλινικού οξέως στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό που είναι ο σημαντικότερος μεταβολιτής της ντοπαμίνης.

Συγχρόνως παρατηρήθηκε ελάττωση της μεθυλοαιθυφαινυλο-γλυκόλης στα ούρα αυτών των ατόμων, η οποία είναι ο σπουδαιότερος μεταβολιτής της νορεπινεφρίνης.

Στο σύνδρομο της υπερκινητικότητας το σύστημα επιλογής των πληροφοριών παρουσιάζει προβλήματα λόγω π.χ. ανεπάρκειας της παραγωγής ντοπαμίνης και έτσι έχουμε την κάθοδο πολλών άσχετων πληροφοριών προς τον φλοιό και αντίστροφα. Αποτέλεσμα αυτής της κακής λειτουργίας του συστήματος είναι να βομβαρδίζεται ο φλοιός ασταμάτητα και το παιδί να αντιδρά σε όλες τις πληροφορίες και έτσι να εκδηλώνεται η διάσπαση προσοχής και η υπερκινητικότητα.

Το 1993-1995 οι Trott & Krause αναφέρουν ότι την ευθύνη για την υπερκινητικότητα μπορεί να έχει κάποιο ένζυμο του εγκεφάλου η μονο-αμινοξειδάση Α, που στα υπερκινητικά παιδιά παράγεται περισσότερο και για πολύ καιρό.

Για πολύ καιρό υποστηρίχθηκε η ιδέα ότι η υπερκινητικότητα οφείλεται στην υπερβολική έκκριση της ανδρικής ορμόνης τεστοστερόνης. Κάποιοι επιστήμονες υποστήριξαν την ύπαρξη δύο χρωμοσωμάτων Υ στον γενετικό κώδικα του υπερκινητικού παιδιού. Άλλοι υποστήριξαν την μόλυνση από βαριά μέταλλα όπως το μόλυβδο και το χαλκό.Επίσης το κάδμιο από το κάπνισμα, το αλουμίνιο από φαγητά μαγειρεμένα σε αλουμινένια είδη μαγειρικής.

Η βιομηχανοποιημένη γεωργία έχει οδηγήσει σε μια τρομακτική συλλογή χημικών ανισσοροπιών στη διατροφή μας. Τα φυτά αναπτύσσονται με αφύσικο ρυθμό και δεν συγκεντρώνουν τις συνηθισμένες ποσότητες ιχνοστοιχείων, όπως ο ψευδάργυρος, το μαγνήσιο, το χρώμιο, το σελήνιο και το μαγγάνιο.

Η έρευνα δείχνει πως σημαντικά θρεπτικά συστατικά χάνονται από τις βασικές τροφές. Επιπλέον, χρησιμοποιούνται ορμόνες για να αυξηθεί γρήγορα το βάρος των ζώων. Τα φρούτα ψεκάζονται με χημικά για να εμποδιστεί το γρήγορο σάπισμά τους. Όλα αυτά τα χημικά, καθώς και όσα προστίθενται από τους κατασκευαστές τροφίμων, συμβάλλουν σ' ένα τρομερό βομβαρδισμό του ανώριμου παιδικού στομαχιού και του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Έχει αποδειχθεί ότι η χρήση οινοπνεύματος, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα από υπερκινητικότητα ως και καθυστέρηση στο παιδί. Το οικογενειακό περιβάλλον μέσα στο οποίο ανατρέφεται και εξελίσσεται το παιδί επηρεάζει πάντα την ψυχοσωματική κατάστασή του. Το αρνητικό μάλιστα οικογενειακό περιβάλλον αποθαρρύνει τη λύση των ατομικών προβλημάτων και δρα παροδικά στην εκδήλωση του προβλήματος. Ειδικά για το υπερκινητικό παιδί μπορούμε να εντοπίσουμε κάποιους επιβαρυντικούς παράγοντες που σχετίζονται με την οικογενειακή ταυτότητα. Η έρευνα έδειξε ότι το φύλο των υπερκινητικών παιδιών είναι άρρεν.

Η επιβολή ή προσπάθεια επιβολής αυστηρής πειθαρχίας, ανυπαρξία διαλόγου και ευταξίας, απουσία σχημάτων οργάνωσης του οικογενειακού πλαισίου, αποτελούν στοιχεία που προτρέπουν την υπερκινητικότητα. Σε προβληματικό οικογενειακό περιβάλλον το υπερκινητικό παιδί εμφανίζει διάσπαση της προσοχής και πολύ νωρίς αντιμετωπίζει μαθησιακά προβλήματα. Αναπτύσσει καταθλιπτική συμπεριφορά και έχει συχνά κρίσεις μελαγχολίας. Πολλές μελέτες παρουσίασαν την καταθλιπτική μητέρα ως μια από τις βασικότερες αιτίες δημιουργίας υπερκινητικότητας στο παιδί.

Από έρευνες της HCSG (Ομάδα Βοήθειας Υπερκινητικών Παιδιών- Ο.Β.Υ.Π.) φαίνεται πως πολλά υπερκινητικά παιδιά προέρχονται από οικογένειες με ιστορικό «αλλεργιών», αλλεργικής καταρροής, εκζέματος, άσθματος και, κατά μεγάλο ποσοστό, από μητέρες με ημικρανίες. Ο τόπος διαμονής δηλαδή τα διαμερίσματα όπου ακούν συνεχώς τη λέξη «μη» , τα παιδιά δεν βρίσκουν ούτε τον κατάλληλο τόπο ούτε τον κατάλληλο χρόνο για να εκτονωθούν. Οι αλάνες, τα μικρά γήπεδα και οι κήποι των σπιτιών ήταν ιδανικοί χώροι για να παίξουν, να σκαρφαλώσουν, να κλωτσήσουν, να τρέξουν...

Σήμερα οι χώροι αυτοί έχουν καταργηθεί και τη θέση τους πήραν τα διαμερίσματα πολυκατοικιών, κάθε άλλο παρά ιδανικά για την ανάπτυξη ενός παιδιού, όπως και για την εκτόνωση της φυσιολογικής του ενέργειας.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Το υπερκινητικό παιδί διακρίνεται ήδη από την βρεφική του ηλικία με τα διάφορα συμπτώματα που παρουσιάζει. Συμπτώματα που αναμφισβήτητα το κάνουν να διαφέρει από τα άλλα παιδιά. Τα υπερκινητικά παιδιά είναι συχνά ανώριμα σε σχέση με την χρονολογική τους ηλικία.Ένα από τα συμπτώματα που έχουμε συναντήσει σε μεγάλο ποσοστό, αγοριών και κοριτσιών, είναι η αφύσικη δίψα. Παραθέτουμε έναν πίνακα, όπου τα συμπτώματα των υπερκινητικών παιδιών κατατάσσονται σε τρεις μεγάλες ομάδες:

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ
Ανωμαλίες στη συμπεριφορά
-Κινείται συνεχώς.
-Περπατάει στις μύτες.
-Τρέχει ,δεν περπατάει.
-Χοροπηδάει ή χτυπάει νευρικά τα πόδια του.
-Κουνιέται στο κρεβατάκι του, χτυπάει το κεφάλι του.

Ευερέθιστη, παρορμητική συμπεριφορά.
-Πανικοβάλλεται εύκολα.
-Μεμψίμοιρο, προσκολλείται σε άλλους.
-Δεν ανέχεται αποτυχία και απογοήτευση.
-Ζητά άμεση ικανοποίηση των απαιτήσεων του.

Άχαρες συνήθειες ύπνου
Έχει εφιάλτες.
Κοιμάται δύσκολα.
Ξυπνάει εύκολα.
Φοβάται τον ύπνο και φωνάζει στον ύπνο του.
Συχνά διψάει αφύσικα.
Μικρή διάρκεια προσοχής και αυτοσυγκέντρωσης.
Πηδάει από το ένα αντικείμενο στο άλλο.
Παρορμητική επιθετικότητα .
Αναστάτωση στο σπίτι και στο σχολείο.
Καταναγκαστική παρόρμηση να αγγίζει τους πάντες και τα πάντα.
Καταστρέφει ( παιχνίδια, αντικείμενα οικιακής χρήσης κ.λ.π.)
Δεν μπορεί να σταματήσει να δρα, ακόμα κι αν απειλείται η ζωή του.
Η τιμωρία δεν ωφελεί, οδηγεί στη ματαίωση η στο θυμό.
Δαγκώνει, γδέρνει, τσιμπάει και γενικά προκαλεί σωματικές βλάβες.
Σε μεγαλύτερα παιδιά:
Ψεύδεται, κλέβει, χρησιμοποιεί άσχημη γλώσσα.
Ζει αποτραβηγμένο.


ΟΜΑΔΑ ΔΕΥΤΕΡΗ

Μυικά προβλήματα
Μεγάλοι μύες.
Είναι άγαρμπο.
Σκοντάφτει όταν περπατάει.
Δεν μπορεί να αθληθεί, να κάνει ποδήλατο, να κολυμπήσει.

Λεπτοί μύες.
Κακός συντονισμός ματιών - χεριών.
Δυσκολίες στο κούμπωμα, δέσιμο, σφίξιμο, γράψιμο, ζωγραφική(σε μερικά παιδιά)
Προφορικές δυσκολίες, τραύλισμα, ψεύδεται, προβλήματα στην προφορά
Διάβασμα - δυσλεξία


ΟΜΑΔΑ ΤΡΙΤΗ

Κλινικά δείγματα διαταραχής στη μάθηση και στην αντίληψη
Μειονεξία ακουστικής και οπτικής μνήμης.
Φτωχή κατανόηση δεδομένων.
Διαταραχή στον προσανατολισμό ( πάνω, κάτω, δεξιά, αριστερα)
Δυσκολίες στο συλλογισμό (απλά μαθηματικά προβλήματα, νόημα λέξεων)

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Έχουν διαπιστωθεί ότι εκατοντάδες υπερκινητικά παιδιά αντιδρούν θετικά σε μια ποικιλόμορφη δίαιτα με φυσικές τροφές. Τελείως απαλλαγμένες από χημικά πρόσθετα. Η προτεινόμενη δίαιτα να ποικίλει όσο το δυνατόν περισσότερο και να μην βασίζεται πολύ στο σιτάρι και τα γαλακτερά που είναι συχνά αλλεργιογόνα για το υπερκινητικό παιδί.
Χωρίζουμε τις τροφές σε 4 κατηγορίες: Δημητριακά , φρούτα και λαχανικά, κρέας, γαλακτοκομικά προϊόντα.

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ
Καλές τροφές

Ψωμί ολικής αλέσεως
Πίτες , παντεσπάνι, κέικ από αλεύρι ολικής άλεσης
Δημητριακά ολικής άλεσης
Φρυγανιές , μπισκότα από αλέυρι ολικής άλεσης
Καλαμποκάλευρο

Τροφές προς αποφυγή
Λευκό αλεύρι και τα προϊόντα του ( κέικ , γλυκά κ.α.)

Καλές τροφές
Ωμά λαχανικά και σαλάτες
Φρούτα και λαχανικά προς αποφυγή
Κονσερβαρισμένα φρούτα
Ωμές πατάτεςή πατάτες που έχουν πρασινίσει
Κονσερβαρισμένα λαχανικά
Βιομηχανικά κατεψυγμένα φασολάκια κ.α
Κρέας

Καλές τροφές
Φρέσκο κρέας, μπέικον, ζαμπόν κ.α.
Φρέσκα λουκάνικα χωρίς συντηρητικά
Το κρέας από αγροκτήματα βιολογικής εκτροφής
Το κρέας είναι καλύτερο σουβλιστό, ψητό ή μαγειρευτό με λαχανικά.

Τροφές προς αποφυγή

Μπαγιάτικο κρέας
Διπλομαγειρεμένο κρέας
Κονσερβαρισμένα κρέατα
Κατεψυγμένα κρέατα και ψάρια
Γαλοπούλες και πουλερικά
Γαλακτοκομικά Προϊόντα
Καλές τροφές
Αυγά από κότες ελεύθερης βοσκής
Μη παστεριωμένη κρέμα
Φρέσκο γάλα, όχι ομογενοποιημένο
Τυριά ( εκτός που έχουν συντηρητικά, χρώματα)
Βούτυρο εκτός από αυτά που περιέχουν τεχνητά χρώματα
Κατσικίσιο γάλα, τυρί και γιαούρτι
Παγωτά σπιτικά ( κατσικίσιο γάλα)
Σουφλέ με φρούτα
Τροφές προς αποφυγή
Κονσερβοποιημένο γάλα
Αφυδατωμένα γάλατα ( σκόνη )

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Ο κορυφαίος ειδικός Russel Barkley αποκλείει το ενδεχόμενο η αιτιολογία αυτού του συνδρόμου να βρίσκεται σε κάποια διατροφική αλλεργία. Συν τοις άλλοις, κατηγορεί δριμύτατα την υπόθεση ότι ορισμένες δίαιτες θα μπορούσαν να βοηθήσουν αυτά τα παιδιά, υποστηρίζοντας ότι αναλώνεται χρόνος, ενέργεια και χρήματα για αναπόδεικτούς ισχυρισμούς.

Η Cordula Neuhaus επισημαίνει, από προσωπική της εμπειρία, ότι όλο και περισσότερα παιδιά και ενήλικες αναφέρουν πως η κατάσταση τους βελτιώνεται όταν η διατροφή τους περιλαμβάνει λιγότερα συντηρητικά και τεχνητά χρώματα. Παρότι κάτι τέτοιο δεν έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά, συχνά τους δίνεται η συμβουλή οι τροφές που τρώνε να έχουν λίγα συντηρητικά.

Μία σημαντική κριτική αξιολόγηση της σύγχρονης εικόνας αναφορικά με τη διατροφή παρουσιάζει η Krause (1995) στο συμβουλευτικό οδηγό της. Αναφέρει τα πιο συνηθισμένα γλυκά που γίνονται μανία για τα υπερκινητικά παιδιά, καθώς και τις επιπτώσεις τους στο επίπεδο της σεροτονίνης ( η σεροτονίνη ασκεί σημαντική λειτουργία ως νευροδιαβιβαστής).

Εφιστά όμως την προσοχή μας στην ανεπαρκή έρευνα που έχει γίνει στον τομέα των συνεπειών. Αναφέρει μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε μια γνωστή κλινική στο Mannheim, στην οποία παρατηρήθηκε βελτίωση των κύριων συμπτωμάτων μόνο στο 10% των παιδιών που ακολούθησαν μια πολλά υποσχόμενη «ολιγοαντιγονική» δίαιτα.

Οι μέθοδοι θεραπείας που στηρίζονται στην αλλαγή διατροφής δυστυχώς εγκυμονούν τον κίνδυνο μιας ελλιπούς δίαιτας. Θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να υπάρχει ιατρική παρακολούθηση.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Για να γίνει διάγνωση, οι γονείς των παιδιών ή των εφήβων θα πρέπει κατά το δυνατόν να απευθύνονται σε ειδικούς, οι οποίοι έχουν εμπειρία στο θέμα, όπως σε ειδικευμένους παιδίατρους, παιδοψυχίατρους, ειδικευμένους θεραπευτές για παιδιά και εφήβους και θεραπευτές της συμπεριφοράς. Οι ειδικοί αυτοί μπορούν να τους υποδείξουν τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν και τον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος. Μόνο ένας ξεκάθαρος χαρακτηρισμός, μία σαφή οριοθέτηση μπορεί πραγματικά να οδηγήσει στην επιτυχία της θεραπείας. Η διάγνωση απαιτεί χρόνο, διεξοδική συζήτηση και παρατήρηση.

Η διάγνωση γίνεται μέσα από την ακριβή περιγραφή του ιστορικού που δίνουν οι γονείς για το παιδί. Απαραίτητη θεωρείται μια λεπτομερής συλλογή των στοιχείων που αφορούν την εγκυμοσύνη, τη γέννηση, την πορεία του τοκετού και τις πιθανές επιπλοκές που εμφανίστηκαν σε αυτό το διάστημα. Πρέπει επίσης να διεξάγεται μια ολοκληρωμένη εξέταση με ψυχολογικά τεστ.

Η εξέταση αυτή βοηθά να προσδιοριστούν οι βασικές έμφυτες ικανότητες, η ικανότητα συγκέντρωσης, η παρορμητικότητα και ο ιδιαίτερος τρόπος αντίληψης του υπό εξέταση ατόμου. Κατάλληλα εκπαιδευμένοι ψυχολόγοι έχουν στη διάθεσή τους τα απαραίτητα ψυχολογικά μέσα και τεστ. Τα εξωτερικά εμφανή συμπτώματα του συνδρόμου της υπερκινητικότητας, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια πρώτη αξιολόγηση είναι: αυξημένη κινητικότητα, σύντομη διάρκεια προσοχής, παρορμητικότητα, ερεθιστικότητα, αδεξιότητα και χαμηλή σχολική επίδοση. Συγκεκριμένα:

Βρέφος: Συνεχής και χωρίς όριο κίνηση. Συνεχές κλάμα, ανησυχία την ώρα του ύπνου, αρνητική συμπεριφορά. Σχολείο: Υπερβολικός αυθορμητισμός, δυσκολία να ελέγχει τη συμπεριφορά του, άρνηση στο ομαδικό παιχνίδι και στην αναγκαία λήψη τροφής. Στην αναγκαία προσπάθεια της κοινωνικής ένταξης αντιδρά με ένα σύνολο σωματικών και κοινωνικών διαταραχών (εμετοί, υπερβολική ευερεθιστότητα, κολικοί, διάσπαση προσοχής), δυσκολία στη μάθηση, στον τρόπο ομιλίας. Εφηβεία: Μελαγχολία, επιθετικότητα, παραβατική και αντικοινωνική συμπεριφορά. Τα συμπτώματα αυτά μπορούν να εντοπισθούν σχετικά εύκολα τόσο από τους γονείς όσο και από τους δασκάλους.

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΤΕΣΤ

1980-1989: Γίνεται η εμφάνιση των διαγνωστικών κριτηρίων. Στην αρχή αυτής της δεκαετίας δημοσιεύθηκε η τρίτη έκδοση του DSM (DSM-III, American Psychiatric Association, 1980), στην οποία η θεωρητική προσέγγιση του συνδρόμου είναι εντελώς διαφορετική από εκείνη της προηγούμενης έκδοσης.

Παρουσιάζονται τρεις κατηγορίες συμπτωμάτων: της διαταραχής προσοχής, της παρορμητικότητας και της υπερκινητικότητας. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι τα νέα διαγνωστικά κριτήρια προσφέρουν σαφέστατους ορισμούς των συμπτωμάτων αυτών, παρέχουν οδηγίες για τη διάγνωση με βάση την ηλικία έναρξης και τη διάρκεια των συμπτωμάτων και θεωρούν τον αποκλεισμό άλλων ψυχιατρικών διαταραχών της παιδικής ηλικίας απαραίτητη προϋπόθεση για τη διάγνωση.

Η δεκαετία του 1990 έχει να επιδείξει την έκδοση του DSM-IV (American Psychiatric Association, 1994), τα κριτήρια του οποίου βασίζονται σε αυστηρά επιστημονικά ερευνητικά δεδομένα. Το DSM-IV τονίζει ότι θεωρείται αναγκαίο η διαταραχή να είναι παρούσα σε τουλάχιστον δύο πλαίσια (π.χ. σχολείο, σπίτι) και να υπάρχει σημαντική δυσλειτουργικότητα του ατόμου σε διαφόρους τομείς της ζωής του.

Προκειμένου να τεθεί η διάγνωση, ορίζεται ότι τα συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ πρέπει να έχουν κάνει την πρώτη εμφάνιση τους πριν το έβδομο έτος της ηλικίας, να έχουν διάρκεια τουλάχιστον έξι μηνών, να μην αντιστοιχούν στο αναπτυξιακό επίπεδο του ατόμου και να προκαλούν σημαντική έκπτωση στη λειτουργικότητα του σε δύο η περισσότερα πλαίσια. Δίνονται δύο ομάδες κριτηρίων (απροσεξίας και υπερκινητικότητας-παρορμητικότητας) και ορίζεται ότι σε καθεμιά από αυτές πρέπει να πληρούνται τουλάχιστον έξι από τα εννέα κριτήρια που παρουσιάζονται.

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ - ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (DSM-IV)

Πρέπει να παρατηρούνται έξι ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα απροσεξίας.
1.Συμπτώματα απροσεξίας:
-Συχνά αδυνατεί να εστιάσει την προσοχή του σε λεπτομέρειες ή κάνει λάθη απροσεξίας στο σχολείο κ.λ.π.
-Συχνά δυσκολεύεται να διατηρήσει την προσοχή του στα καθήκοντά του ή στο παιχνίδι.
-Συχνά δεν φαίνεται να ακούει όταν του μιλούν
-Συχνά δεν ακολουθεί μέχρι τέλους τις οδηγίες που του δίνονται και αδυνατεί να ολοκληρώσει τις σχολικές εργασίες του.
-Συχνά δυσκολεύεται να οργανώσει τις δραστηριότητες του
-Συχνά αποφεύγει ή είναι απρόθυμο να αναλάβει καθήκοντα τα οποία απαιτούν σταθερή και διαρκή νοητική προσπάθεια ( π.χ. σχολική εργασία στο σχολείο και στο σπίτι).
-Συχνά χάνει τα πράγματά του ( βιβλία, μολύβια, σχολικές εργασίες κ.ο.κ)
-Συχνά διασπάται εύκολα η προσοχή του από εξωτερικά ερεθίσματα
-Συχνά ξεχνά καθημερινές δραστηριότητες

Πρέπει επίσης να παρατηρούνται έξι ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα υπερκινητικότητας - παρορμητικότητας.
1. Συμπτώματα υπερκινητικότητας:
-Συχνά κινεί νευρικά τα χέρια και τα πόδια του ή στριφογυρίζει στη θέση του
-Συχνά σηκώνεται από τη θέση του μέσα στην τάξη
-Συχνά τρέχει γύρω - γύρω ή εμπλέκεται με τρόπο υπερβολικό σε καταστάσεις όπου αυτή η συμπεριφορά δεν αρμόζει.
-Συχνά δυσκολεύεται να παίζει ήσυχα ή να ασχολείται με δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου
-Συχνά μιλά υπερβολικά πολύ
-Συχνά κινείται χωρίς σκοπό

2. Συμπτώματα παρορμητικότητας :
-Συχνά ξεστομίζει απερίσκεπτα απαντήσεις προτού ολοκληρωθούν οι ερωτήσεις
-Συχνά δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του
-Συχνά διακόπτει ή « χώνεται » σε συζητήσεις ή παιχνίδια άλλων

Νεότερα ερευνητικά δεδομένα θέτουν ορισμένα από τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο DSM - IV υπό αμφισβήτηση και καθιστούν αναγκαία την επανεξέτασή τους για την επόμενη έκδοση.
Η ορθότητα του τρόπου κωδικοποίησης της διαταραχής αποτελεί βασικό ερώτημα για πολλούς ερευνητές.
Επίσης, προτείνουν τη διαφοροποίηση των διαγνωστικών κριτηρίων ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.
Ένα άλλο σημείο κριτικής είναι η βαρύτητα που δίνει το DSM - IV στα προβλήματα απροσεξίας , τα οποία παρουσιάζονται ως βασικό χαρακτηριστικό του συνδρόμου , ενώ πολλές έρευνες δείχνουν ότι η παρορμητικότητα και η δυσκολία στην εκδήλωση μιας συμπεριφοράς που να διέπεται από κανόνες αποτελούν τα βασικά ελλείμματα των παιδιών αυτών.
Ορισμένοι ερευνητές προτείνουν τη διαφοροποίηση των διαγνωστικών κριτηρίων ανάλογα με το φύλο του παιδιού.

ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Το υπερκινητικό παιδί της προσχολικής ηλικίας είναι δύσκολο να τύχει διάγνωσης. Στην σχολική ηλικία τα προβλήματα του παιδιού επιτείνονται όχι επειδή πράγματι και χειροτερεύουν, αλλά επειδή ο δάσκαλος είναι δύσκολο να αντιμετωπίσει μια τάξη με πολλά παιδιά. Αλλά και γιατί εμφανίζεται ένας σημαντικός αριθμός παιδιών που παρουσιάζουν μαθησιακά προβλήματα.

Η σχολική ζωή έτσι όπως είναι οργανωμένη , δεν επιτρέπει στα περισσότερα παιδιά να συνδέουν τη γνώση με τη χαρά, που θα λάβουν από αυτή. Πολλά συνεργούν σε αυτό. Το δασκαλοκεντρικό σύστημα , η ελλιπής υλικοτεχνική συγκρότηση των σχολείων, το φορτωμένο σχολικό και εξωσχολικό πρόγραμμα των σχολείων, πίεση για ολοκλήρωση της διδακτέας ύλης κ.λ.π.

Οι δάσκαλοι οφείλουν να μάθουν στο παιδί να σκέφτεται και να εκφράζει τις απόψεις του, να εξακριβώνει τις ελλείψεις του, να αγαπήσει τον εαυτό του. Πρέπει να εντοπίζουν δυσκολίες - προβλήματα εξαιτίας της πάθησης, να συμβουλεύονται και να τα αντιμετωπίζουν με υπομονή και σε συνεργασία με το παιδί και με τους γονείς. Να είναι έμπειροι και εκπαιδευμένοι στις τεχνικές τροποποιήσεις συμπεριφοράς για τα υπερκινητικά άτομα , για να μπορέσουν να βοηθήσουν. Στα υπερκινητικά παιδιά έχουν καταγραφεί τα παρακάτω προβλήματα, που εμφανίζονται στο σχολείο:

Προβλήματα
-Μιλούν συνεχώς ή προκαλούν την προσοχή του δασκάλου ή αποφεύγουν τις εργασίες τους.
-Ουρλιάζουν και αντιδρούν έντονα στις διάφορες εκδηλώσεις τους.
-Ξεχνούν τα πράγματά τους διότι δεν είναι σε θέση να οργανώσουν τον εαυτό τους.
-Διασπάται εύκολα η προσοχή τους από εξωτερικά ερεθίσματα και δεν μπορούν να συγκεντρωθούν σε μια σχολική δραστηριότητα. Αυτό τα οδηγεί σε χαμηλή επίδοση και σχολική αποτυχία.
-Δίνουν ατελείς απαντήσεις ή απαντούν χωρίς να ακούσουν την ερώτηση επειδή είναι παρορμητικά και δεν σκέφτονται πριν απαντήσουν.
-Έχουν φτωχές ακουστικές ικανότητες και δεν συγκεντρώνονται όπου χρειάζεται προσοχή.
-Έχουν υπερβολική δραστηριότητα και περνούν από τη μια δραστηριότητα στην άλλη.
-Δεν είναι σε θέση να εκπληρώνουν εργασίες γιατί κουράζονται εύκολα.
-Το ενδιαφέρον τους για δουλεία αυξομειώνεται.
-Δυσκολίες στις κοινωνικές σχέσεις γιατί δεν αντιλαμβάνονται τα μηνύματα που τους στέλνουν τα άλλα παιδιά. Ακόμα δεν αντιλαμβάνονται τις αντιδράσεις που προκαλεί η συμπεριφορά τους. Καυγαδίζουν εύκολα από έλλειψη υπομονής και όχι πάντα από εριστική διάθεση.

Παρουσιάζουν μαθησιακές δυσκολίες : κακή ορθογραφία, δυσκολία στην αντιγραφή, στη ζωγραφική, στην έκθεση ιδεών, στα μαθηματικά - πράξεις, προπαίδεια, γεωμετρία. Τα γράμματα έχουν ακανόνιστο σχήμα, αναστροφή, παράληψη ή διπλασιασμό τους.

Παρουσιάζουν προβλήματα οπτικοκινητικής ανάπτυξης τα οποία παρουσιάζονται σε συνδυασμό με τις δυσκολίες ανάγνωσης ή αριθμητικής ή και ανεξάρτητα. Συνηθισμένες διαταραχές συναντώνται στον προσανατολισμό και στην αντίληψη του χώρου.

Η υπερκινητική και παρορμητική συμπεριφορά των παιδιών αυτών τα εμποδίζει να παραμείνουν καθιστά για πολλή ώρα και να παρακολουθήσουν με ησυχία το μάθημα. Συχνά σηκώνονται από τη θέση τους και κάνουν βόλτες μέσα στην τάξη, ενοχλώντας τους συμμαθητές τους, ενώ ακόμα κι όταν κάθονται κάνουν άσκοπες κινήσεις και θόρυβο, παρεμποδίζοντας με αυτό τον τρόπο την ομαλή διεξαγωγή του μαθήματος.

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
Δεν έχει αξιολογηθεί
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Μια ιστοσελιδα με πλούσια θεματολογια από τον Ελληνικό και Διεθνή χώρο.
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις