ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ
Δυναμική έγκαιρη και αιχμηρή ενημέρωση
Λίγα λόγια για εμένα
ΟΙ κοινωνικές απόψεις και αντιθέσεις δημιουργήθηκαν για να σας ενημερώνουν σφαιρικά με θέματα της Επικαιρότητας.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ


ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΠΗΣ ΖΩΣΤΗΡΑΣ
2750 αναγνώστες
Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2012
10:18

ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΡΠΗΣ ΖΩΣΤΗΡΑΣ

Ο ιός της ανεμοβλογιάς/ζωστήρος έχει μόνο έναν ορότυπο. Η ανεμοβλογιά είναι η πρωτολοίμωξη, ενώ ο ζωστήρ είναι η κλινική υποτροπή, που επέρχεται μετά από πολλά χρόνια. Γενικά η νόσος είναι ελαφρά, αποκτά όμως ιδιαίτερη βαρύτητα σε ανοσοκαταστολή.

Α)Πιθανή διάγνωση: Ανεμοβλογιά.

Β)Τρεις τρόποι που μπορούν να επιβεβαιώσουν την διάγνωση:

-Γιγαντοκύτταρα στο υγρό των βλαβών.

-Καλλιέργεια του ιού.

-Αύξηση του τίτλου αντισωμάτων.

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

Η νόσος μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η πύλη εισόδου είναι το αναπνευστικό σύστημα, όπου ο ιός πολλαπλασιάζεται αρχικώς, ακολουθεί ιαιμία και επινέμηση του λεμφικού συστήματος, όπου γίνεται δεύτερη φάση πολλαπλασιασμού. Περίπου 15 ημέρες μετά τη μόλυνση ο ιός φτάνει στο δέρμα, όπου πολλαπλασιάζεται πάλι. Ιστολογικά στις βλάβες παρατηρείται εστιακή εκφύλιση της επιδερμίδος, εξοίδηση των κυττάρων και ενδοπυρηνικά έγκλειστα, πολλές φορές σε πολυπύρηνα κύτταρα. Ακολουθεί κυτταρόλυση, δημιουργία φυσαλίδος στο υγρό της οποίας αθροίζονται κύτταρα φλεγμονής και δημιουργείται φλύκταινα, η οροφή της οποίας ξηραίνεται, εφελκιδοποιείται και αποπίπτει χωρίς ουλή, εκτός αν η βλάβη επιμολυνθεί.

Στον ζωστήρα συχνά παραμένει μελάγχρωση για αρκετό καιρό. Η συμπλήρωση του κύκλου και η ίαση στην ανεμοβλογιά οφείλεται αφενός στη χημική, κυρίως όμως στην κυτταρική ανοσία, γι' αυτό και σε διαταραχές της τελευταίας η νόσος παίρνει βαρύτατη γενικευμένη μορφή. Υπό κανονικές συνθήκες ο ιός περιορίζεται σε ένα ή περισσότερα γάγγλια των οπισθίων ριζών όπου λαθροβιώνει, παρουσία κυκλοφορούντων αντισωμάτων, αλλά στο 20% των ατόμων η νόσος αναζωπυρώνεται ως ζωστήρ μετά από μερικές δεκαετίες. Ο ιός τότε μετακινείται προς το δέρμα του αντίστοιχου δερμοτομίου. Αυτό μπορεί να συμβεί και χωρίς εμφανή διαταραχή της κυτταρικής ανοσίας, όταν όμως αυτή υπάρχει, η εμφάνιση ζωστήρος είναι συχνή και μπορεί να συνοδεύεται από βαριά γενικευμένη νόσο.

Στα εύκρατα και ψυχρά κλίματα η ανεμοβλογιά έχει χειμερινό - εαρινή κατανομή, ενώ ο ζωστήρ παρουσιάζεται όλο το έτος. Η ανεμοβλογιά παρουσιάζεται κυρίως σε παιδιά 4 - 10 ετών, αλλά και μεγαλύτερα, ενώ περίπου 10% ενηλικιώνονται χωρίς να νοσήσουν. Ο ζωστήρ παρατηρείται κυρίως σε άτομα μεγάλης ηλικίας.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

ΑΝΕΜΟΒΛΟΓΙΑ: Η επώαση διαρκεί από 7 - 23 ημέρες, συνήθως, όμως γύρω στις δύο εβδομάδες. Η νόσος αρχίζει με το εξάνθημα, αλλά σπανίως προηγείται γριππώδης συνδρομή, ιδίως στους ενήλικες. Το εξάνθημα είναι κεντρομόλο και αφορά τις εσωτερικές επιφάνειες που δεν δέχονται πίεση, π. χ. τις έσω επιφάνειες βραχιόνων και μηρών, μεσοπλάτια χώρα, μασχάλες κ. λ. π. Σπανίως προσβάλλονται οι παλάμες και τα πέλματα, συνήθως όμως το τριχωτό της κεφαλής. Παλαιότερα γινόταν εκτενής περιγραφή των διαφορών από την ευλογιά, μετά την εκρίζωση της τελευταίας όμως δεν δίδεται πλέον τέτοια έμφαση. Το εξάνθημα αποτελείται αρχικώς από ερυθρές κηλίδες που διαδοχικά γίνονται βλατίδες και φυσαλίδες που ρήγνυται και εφελκιδοποιούνται. Το χαρακτηριστικό είναι οι διαδοχικές εκθύσεις επί αρκετές ημέρες με αποτέλεσμα να παρατηρούνται ταυτοχρόνως βλάβες διαφορετικών σταδίων, κάτι που δεν συμβαίνει σε άλλες εξανθηματικές νόσους. Η νόσος μπορεί να συνοδεύεται από ελαφρά γενικά συμπτώματα.

Α)Εξάνθημα από έρπητα ζωστήρα.

Β)Αιτιολογία: Ιός ανεμοβλογιάς.

Γ)Αυτόματη υποχώρηση σε 7 έως 14 ημέρες.

Μερικές φορές οι βλάβες επιμολύνονται οπότε μένει ουλή. Σπανιότατα παρατηρείται δευτερογενής βακτηριακή πνευμονία, αλλά και ο ίδιος ο ιός μπορεί να προσβάλει τους πνεύμονες (1 ανά 400 ασθενείς), σπανίως των κατά τα άλλα υγιών ατόμων (παρ' όλο ότι η προσβολή μπορεί να είναι ασυμπτωματική ώστε η ακριβής επίπτωση δεν είναι γνωστή, κατά τίνας δε, υπερβαίνει το 15% των προσβαλλόμενων, από τους οποίους μόνο το 1\4 δίδει ιστορικό βηχός), συχνά όμως και με επικίνδυνη βαρύτητα σε ανοσοκαστολή (λευχαιμία, λέμφωμα, λήψη κορτικοειδών, ανοσοκατασταλτικών, AIDS κ. λ. π.). Βήχας, θωρακικός πόνος, δύσπνοια και κυάνωση είναι τα κύρια χαρακτηριστικά. Συχνά η επιπλοκή αυτή ακολουθεί κεραυνοβόλο πορεία και οδηγεί σε θάνατο από ARDS. Αν το άτομο επιζήσει παραμένουν ισοβίως στικτές σκιάσεις στους πνεύμονες. Σπάνια επιπλοκή είναι η εγκεφαλίτις, με παρεγκεφαλιδική αταξία. Η εγκεφαλίτις είναι συχνότερη και βαρύτερη σε ανοσοκαταστολή. Σε μερικούς αρρώστους παρατηρείται αιμορραγικό εξάνθημα και γενική αιμορραγική διάθεση για άγνωστους λόγους, ενώ υπάρχει και συσχέτιση της ανεμοβλογιάς με το σύνδρομο Reye.

Α)Διάγνωση: Ανεμοβλογιά.

Β)Χαρακτηριστική διαταραχή όσον αφορά τον αριθμό των λευκών αιμοσφαιρίων είναι η ουδετεροπενία

Γ)Χρόνος επώασης: 12 ημέρες.

Παλαιότερες μελέτες δεν είχαν κατορθώσει να αποδείξουν εμβρυοπάθεια αλλά σιγά - σιγά φάνηκε ότι νόσος της εγκύου τους πρώτους μήνες της κυήσεως μπορεί να οδηγήσει σε εμβρυϊκές βλάβες του τύπου των δερματικών ουλών, υποπλασίας μελών, μυϊκής ατροφίας, ψυχοκινητικής καθυστερήσεως, υποτυπωδών δακτύλων, φλοιώδους ατροφίας, χοριοαμφιβληστροειδίτιδος και καταρράκτου, ενώ λοίμωξη στο τέλος της εγκυμοσύνης οδηγεί σε νεογνική νόσο που συνήθως είναι διάσπαρτη και βαριά.

Έρπης ζωστήρ. Τυπικώς η προσβολή είναι ετερόπλευρη, σταματά στη μέση γραμμή και αφορά ένα δερμοτόμιο που αντιστοιχεί αισθητικό γάγγλιο όπου λαθροβιώνει ο ιός. Συχνότερα αφορά τα θωρακικά και οσφυϊκά γάγγλια. Προηγείται αίσθημα καύσου, νυγμώδεις πόνοι και ευαισθησία στην αφή και ακολουθεί έκθυση φυσαλίδων σε ερυθηματώδη βάση. Η προσβολή του τριδύμου αφορά κατά πολύ συχνότερα τον πρώτο κλάδο, οπότε προσβάλλεται το άνω βλέφαρο, επιπεφυκώς, σκληρός, κερατοειδής και ίρις. Όταν προσβάλλονται τα ιερά γάγγλια εκτός από δερματικές βλάβες παρατηρείται κατακράτηση ούρων, συμπτώματα ουρολοιμώξεως και καμιά φορά αιμορραγική κύστης.

Όπως και με την ανεμοβλογιά, ο ζωστήρ παίρνει βαριά, διάσπαρτη μορφή σε ανοσοκαταστολή, οπότε παρατηρείται και ανεμοβλογιοείδες εξάνθημα σε όλο το σώμα. Σχεδόν όλοι οι άρρωστοι έχουν έντονο πόνο στην περιοχή των βλαβών, που υποχωρεί μετά 2-3 εβδομάδες. Στο 10% περίπου των αρρώστων παραμένει βασανιστική μεθερπητική νευραλγία, συνήθως για ένα περίπου χρόνο.

Σπανίως παρατηρείται εγκεφαλίτις που οδηγεί σε κώμα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρούνται παραλύσεις (οφθαλμοπληγία, παράλυση προσωπικού, μυών των άκρων κ. λ. π.) που θεωρείται ότι οφείλονται σε κεντρομόλο επέκταση της νόσου και προσβολή κινητικών νευρώνων μέσω του ΚΝΣ.

ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ

Είναι απαραίτητο όπως το εργαστηριακό προσωπικό γνωρίζει πόσο απαραίτητη και αναγκαία είναι η περαιτέρω ειδική διάγνωση αν υπάρχει έστω και η ελάχιστη πιθανότητα κλινικής σύγχυσης μεταξύ ανεμοβλογιάς και ευλογιάς. Έκτος αν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για το αντίθετο, αλλιώς, λόγοι ασφαλείας υποχρεώνουν όπως δείγματα τα οποία συλλέγονται από άτομα με φυσαλιδώδες-φλυκταινώδες εξάνθημα πρέπει να γίνεται η επεξεργασία τους σαν να προέρχονται από μια περίπτωση ευλογιάς μέχρι τελικής απόδειξης.Δερματικές αλλοιώσεις ανεμοβλογιάς ή ζωστήρα είναι το καλύτερο υλικό για την απομόνωση του ιού. Αν υπάρχει η τυπική βλάβη η οποία περιέχει υγρό όχι πυώδες η απομόνωση του ιού επιτυγχάνεται εύκολα κατά τη διάρκεια των πρώτων 3 ημερών εξανθηματικής νόσου. Μετά την περίοδο αυτή η απομόνωση του ιού γίνεται δυσκολότερη. Αντίθετα σε ασθενείς με έρπητα ζωστήρα ο ιός μπορεί να απομονωθεί από κυστίδια μέχρι και την 7η ημέρα ή και αργότερα.

Επειδή το υγρό πήγνυται, κατά τη συλλογή, πρέπει να γίνεται αραίωση αμέσως κατά προτίμηση με αποβουτυρωμένο γάλα και αν ο ενοφθαλμισμός δεν γίνει αμέσως το δείγμα πρέπει να τοποθετείτε σε κατάψυξη και σε θερμοκρασία -70οC.

Για την απομόνωση του ιού από μεταθανάτιους ιστούς παρασκευάζεται εναιώρημα 10% σε καλλιεργητικό υγρό και μετά από φυγοκέντρηση χρησιμοποιείται το υπερκείμενο για τον ενοφθαλμισμό. Οι κυτταροκαλλιέργειες παρέχονται σαν το μόνο μέσο για την απομόνωση των V-Z ιών. Η μεθοδολογία είναι τόσο σπουδαία όσο και τα κύτταρα τα οποία θα χρησιμοποιηθούν. Τα κύτταρα πρέπει να είναι σε καλή κατάσταση ώστε να είναι δυνατή η διατήρηση τους 2-3 εβδομάδες μετά τον ενοφθαλμισμό. Μετά τον ενοφθαλμισμό με αραιωμένο κυστικό υγρό (0,1-0,2 κ.εκ.) εμφανίζονται μικροσκοπικές αλλαγές μεταξύ 4ης και 7ης ημέρας.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Κλινικά είναι εύκολη. Μερικές φορές σε ανοσοκατεσταλμένους χρειάζεται επιβεβαίωση. Με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο μπορεί γρήγορα να διαπιστωθεί αν υπάρχουν ιοί της ομάδας του έρπητος ενώ βοηθά και η ιστολογική εικόνα των πολυπυρήνων γιγαντοκυττάρων. Μέθοδοι ανοσοφθορισμού δίνουν πιο ακριβή διάγνωση για το είδος του ίου, όπως και η απομόνωση του ιού από υλικό βλαβών, που αντιθέτως με τον απλό έρπητα απαιτεί πολλές ημέρες. Η ανίχνευση αντισωμάτων χρησιμοποιείται λιγότερο διαγνωστικά και περισσότερο για τον καθορισμό της τυχόν υπάρξεως ανοσίας σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα.

ΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η δοκιμασία σύνδεσης συμπληρώματος και ανοσοφθορισμού είναι οι μοναδικές πρακτικές μέθοδοι για την ορολογική διάγνωση μόλυνσης με ιούς της ανεμοβλογιάς και έρπητα ζωστήρα. Η παρουσία υψηλού τίτλου συμπληρώματος σε ορούς λαμβανόμενους κατά την οξεία φάση της νόσου με έρπητα ζωστήρα αποκλείει περαιτέρω αύξηση του τίτλου.

Κατά την αρχική μόλυνση της ανεμοβλογιάς ο τίτλος σύνδεσης συμπληρώματος μπορεί να ευρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα τους πρώτους 6 - 12 μήνες, πράγμα που μικραίνει την αξία της μεθόδου στον έλεγχο της ανοσίας στον άνθρωπο. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι ασθενείς με απλό έρπητα παρουσίασαν αύξηση, κατά 4 φορές ή περισσότερο, στον τίτλο σύνδεσης συμπληρώματος με αντιγόνο ανεμοβλογιάς - ζωστήρα. Η πιθανότητα διασταυρούμενης αντίδρασης μεταξύ απλού έρπητα και V - Z έχει πολλές φορές τονιστεί.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Σε φυσιολογικά άτομα δεν χρειάζεται καμία θεραπεία για την ανεμοβλογιά. Σε ανοσοκατεσταλμένους αφενός διακόπτεται η χορήγηση ή τουλάχιστον μειώνεται η δοσολογία κορτικοειδών ή ανασοκατασταλτικών, αφ' ετέρου δε χορηγείται ακυκλοβίρη 5-10 mg/kg ανά 8ωρο επί 5 τουλάχιστον ημέρες. Αν και η δράση της ακυκλοβίρης είναι ασθενέστερη κατά του ιού της ανεμοβλογιάς από ότι κατά του ιού του απλού έρπητος εν τούτοις φαίνεται ότι και εδώ ωφελεί, ιδίως αν δοθεί εγκαίρως. Σταματά η έκθυση νέων βλαβών και μειώνεται η πιθανότητα γενικεύσεως της νόσου.

Στον ζωστήρα χορηγούνται αναλγητικά, ενώ τα κορτικοειδή έχουν χρησιμοποιηθεί αρκετά, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση. Μειώνεται η διάρκεια της διασποράς ιών και επιτυγχάνεται η ίαση, αλλά δεν μειώνεται η συχνότητα της νευραλγίας. Νεότερα φάρμακα όπως η βρωμοβινυλδεοξυουριδίνη ίσως αποδειχθούν αποτελεσματικότερα.

ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ - ΠΡΟΛΗΨΗ

Σε ορισμένες κατηγορίες αρρώστων ενδείκνυται να χορηγηθεί υπεράνοση ανοσοσφαιρίνη μετά από έκθεση σε ανεμοβλογιά ή ζωστήρα. Η χορήγηση πρέπει να γίνεται εντός 96 ωρών και αφορά άτομα χωρίς ιστορικό ανεμοβλογιάς που πάσχουν από λευχαιμία, λέμφωμα, νεοπλάσματα για τα οποία χορηγούνται κυτταροτοξικά φάρμακα, πρωτογενή σύνδρομα ανοσολογικής ανεπάρκειας, AIDS, λήπτες μεταμοσχεύσεως μυελού, όπως και άτομα που λαμβάνουν μεγάλες δόσεις κορτικοειδών, και πρόωρα ή νεογνά μητέρων που έπαθαν ανεμοβλογιά στο τέλος της κυήσεως. Επιβεβαίωση για την απουσία ανοσίας γίνεται με μέτρηση αντισωμάτων στον ορό. Η υπεράνοση ανοσοσφαιρίνη δεν προλαμβάνει την εκδήλωση της νόσου, αλλά μειώνει τη βαρύτητα και τη θνητότητα.

Τελευταία κατασκευάστηκε αποτελεσματικό εμβόλιο από ζωντανό εξασθενημένο ιό, αλλά περαιτέρω μελέτες θα καθορίσουν αν πρέπει να εφαρμόζεται μόνο σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα ή και στο γενικό πληθυσμό.

ΙΟΓΕΝΕΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Τα εξανθήματα που συνδέουν τις ιογενείς λοιμώξεις έχουν πολύ μεγάλη κλινική σημασία διότι η εμφάνισή τους μπορεί να είναι τόσο τυπική ώστε να αποτελεί αναμφισβήτητη απόδειξη της αιτιολογίας του εμπύρετου συνδρόμου. Ειδικότερα αξίζει να εξετασθεί το εξάνθημα που προκαλεί ο ιός της ανεμοβλογιάς - έρπητα ζωστήρα, γιατί ο ιός αυτός μπορεί να αντιμετωπισθεί με δυο ειδικά φάρμακα, τη βιδαραβίνη και την ακυκλοβίρη.

Στο υγιές άτομο ούτε η ανεμοβλογιά ούτε ο έρπης ζωστήρας που περιορίζεται σε συγκεκριμένα δερμοτόμιο απαιτούν θεραπεία με αντιιμικά φάρμακα. Εξαίρεση αποτελεί οφθαλμικός έρπης ζωστήρας, επειδή μπορεί να δημιουργήσει βαριές επιπλοκές όπως είναι το σύνδρομο πίεσης του κόγχου και η ενδοκρανιακή επέκταση της λοίμωξης. Η έγκαιρη χορήγηση κορτικοστεροειδών (πρεδνιζόνης από το στόμα σε ημερήσια δόση 40 mg για μια βδομάδα η οποία μετά μειώνεται βαθμιαία σε διάστημα 3 εβδομάδων) μειώνει τη συχνότητα και τη διάρκεια της "μεθερπητικής" νευραλγίας και ενδείκνυται για ασθενείς ηλικίας άνω των 50 ετών με έρπητα ζωστήρα που έχει κατανομή κατά δερμοτομία. Η θεραπεία με βιδαραβίνη και ακυκλοβίρη έχει ευεργετικά αποτελέσματα τόσο στην ανεμοβλογιά όσο και σε περιπτώσεις εξωδερματομιακής επέκτασης του έρπητα ζωστήρα σε ασθενείς που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή.

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
1 ψήφος
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Μια ιστοσελιδα με πλούσια θεματολογια από τον Ελληνικό και Διεθνή χώρο.
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις