ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ
Δυναμική έγκαιρη και αιχμηρή ενημέρωση
Λίγα λόγια για εμένα
ΟΙ κοινωνικές απόψεις και αντιθέσεις δημιουργήθηκαν για να σας ενημερώνουν σφαιρικά με θέματα της Επικαιρότητας.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ


ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ-ΑΝΑΠΗΡΙΑ
700 αναγνώστες
Πέμπτη, 27 Δεκεμβρίου 2012
10:16

Οι χρόνιες ασθένειες και η αντιμετώπιση τους αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες κοινωνίες, καθώς οι χρόνιοι ασθενείς λόγω των αυξημένων αναγκών τους επιβαρύνουν το κόστος των υπηρεσιών υγείας. Οι χρόνιες ασθένειες αποτελούν μία δοκιμασία για τα άτομα που πάσχουν, αλλά και για τις οικογένειές τους, εξαιτίας ακριβώς της χρονιότητάς τους και λόγω της αβεβαιότητας που δημιουργούν όσον αφορά την πορεία και την έκβασή τους. Ενώ κάθε ασθένεια έχει διαφορετική εκδήλωση συμπτωμάτων και κάθε ασθενής βιώνει διαφορετικά τη νόσο του, υπάρχει μία πλειάδα κοινών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι χρόνιοι ασθενείς ανεξάρτητα από τη νόσο από την οποία πάσχουν.(Vitosky 1987). Οι ασθενείς με χρόνιο νόσημα και οι οικογένειές τους περνούν διάφορα στάδια, καθώς έρχονται αντιμέτωποι με την χρόνια ασθένεια (Larkin 1987). Η χρόνια ασθένεια μπορεί να επιδράσει καταλυτικά στην ικανότητα του ατόμου για βασικές λειτουργίες όπως η επικοινωνία, η κοινωνικότητα και η αυτοφροντίδα. Η χρόνια ασθένεια μπορεί να οδηγήσει σταδιακά στην αναπηρία σύμφωνα με το ακόλουθο σχήμα της Π.Ο.Υ(W.H.O 1984)

Ασθένεια - Βλάβη - Ανικανότητα - Αναπηρία

Η προσαρμογή στην αναπηρία είναι μια σύνθετη διαδικασία που επηρεάζεται από το άτομο, την οικογένεια, την κοινότητα και από κοινωνικούς παράγοντες. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων προσδιορίζει πόσο καλά ένα άτομο έχει προσαρμοστεί σε μια κατάσταση αναπηρίας. Όμως οι άνθρωποι μπορεί να έχουν περισσότερες ή λιγότερες ανάγκες από άλλους ανθρώπους και ιδιαίτερες ικανότητες ή αδυναμίες, οι κοινωνίες παράγουν "την ιδιαίτερη" κατηγορία των ανθρώπων που τους ονομάζουν ανάπηρους. Οι κοινωνικές στάσεις απέναντι στους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες παίζουν σημαντικό ρόλο στην προσαρμογή του ατόμου και της οικογένειας στην αναπηρική κατάσταση. Δυστυχώς, η κοινωνική αντιμετώπιση απέναντι στα άτομα είναι αρνητική γεμάτη προκαταλήψεις και διακρίσεις. Η κοινωνική αυτή αντιμετώπιση (στάση) επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες όπως :

1) Πεποιθήσεις σχετικά με την αξία της σωματικής αρτιμέλειας και της πνευματικής διαύγειας,

2) Πεποιθήσεις σχετικά με τη συγκεκριμένη ασθένεια από την οποία η ασθένεια πάσχει το άτομο,

3) Πεποιθήσεις για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες προκλήθηκε η ασθένεια ή το ατύχημα,

4) Πεποιθήσεις σχετικά με τις ρίζες της φτώχειας,

5) Ανεργία και οικονομική ύφεση. Όμως διάφορες μελέτες αποδεικνύουν πως η αγωγή υγείας του πληθυσμού σε μακροχρόνια και συστηματική βάση βελτιώνει την κοινωνική στάση απέναντι στα άτομα με ειδικές ανάγκες (Brillhart, Hazel και Wyers 1990, Berrol 1984, και Oermann 1993, Εvans 1976, Perry και Apostal 1986, Benham 1988, Duckworth 1988, Rosswurm 1980).

1.ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ-ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΠΑΣΧΕΙ ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ.

Η μεγάλη διάρκεια της χρόνιας ασθένειας και της αναπηρίας επιδρά στην ποιότητα ζωής τόσο των ασθενών, όσο και των οικογενειών τους ( Burish 1984, Muir 1978, Turk και Kerns 1985, Wishner και Ό Brien 1976). Τα άτομα και οι οικογένειες με τη διάγνωση της χρόνιας ασθένειας ή της εγκατάστασης μιας αναπηρικής κατάστασης λόγω ατυχήματος ακολουθούν τη διαδικασία πένθους που έχει διάφορα στάδια. Ασθενής και μέλη της οικογένειάς του βιώνουν απώλειες που σχετίζονται με την απώλεια της υγείας και της σωματικής λειτουργίας, την απώλεια της ενεργού συμβολής και της παρουσίας στο σπίτι ενός συντρόφου ή ενός γονέως, με την απώλεια των προνομίων του κοινωνικού ρόλου του ασθενούς και όλων όσων απέρρεαν από τον κοινωνικό αυτό ρόλο, αφορούν ακόμα σε πληθώρα συναισθηματικών και οικονομικών απωλειών (Kleeman 1988, Kleeman 1989). Τα στάδια της διαδικασίας του πένθους περιγράφονται από την Kubler-Ross ,(1969), ως εξής:

Στο στάδιο της διάγνωσης (schock) ασθενής και οικογένεια παρουσιάζουν μια αδυναμία να αντιδράσουν ή αντιδρούν σπασμωδικά. Το στάδιο αυτό ακολουθείται από το στάδιο της άρνησης (denial), όπου ο άρρωστος και η οικογένεια αρνούνται να αποδεχθούν το γεγονός. "Όχι, δεν μπορεί να είναι αλήθεια!", είναι η συνήθης αντίδραση ατόμων και οικογενειών, θεωρούν ότι κάποιες διαδικασίες αποκατάστασης δεν τους αφορούν, τρέχουν από ιατρείο σε ιατρείο, με την ελπίδα πως κάποιος θα τους πει κάτι διαφορετικό, πώς έγινε κάποιο λάθος.

Στο στάδιο του θυμού (anger) άρρωστος και οικογένεια βιώνουν και εκφράζουν θυμό, που είναι μια φυσιολογική και ανθρώπινη αντίδραση, μια διαμαρτυρία. "Γιατί εγώ; Αυτό είναι άδικο." Είναι θυμωμένοι γιατί η καθημερινή τους ζωή και τα σχέδια για το μέλλον ανατράπηκαν ξαφνικά. Οι περισσότεροι άνθρωποι εκφράζουν αυτό το θυμό στο περιβάλλον τους, παραπονιούνται για το σύστημα υγείας, για τους γιατρούς, το νοσηλευτικό προσωπικό, καυγαδίζουν συχνά με το προσωπικό των υπηρεσιών υγείας, ενώ οι άλλοι στρέφουν την οργή τους σε μεταφυσικά επίπεδα, στο Θεό την τύχη.

Στο στάδιο της απόσυρσης (retreat), θρήνου και κατάθλιψης ασθενής και οικογένεια θρηνούν για τις απώλειες που υπέστησαν και στο στάδιο αυτό είναι δυνατόν ασθενής και η οικογένειά του να μην εμφανίζονται στις υπηρεσίες υγείας, να μην εφαρμόζουν τις θεραπείες που τους έχουν συσταθεί και να περνούν μια φάση κατάθλιψης.

Στο στάδιο της διαπραγμάτευσης (bargaining) άρρωστος και οικογένεια αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι η αρρώστια είναι ένα αμετάκλητο γεγονός και είναι κάτι που μπορεί να συμβεί σε όλους τους ανθρώπους, για να καταλήξουν στο "γιατί όχι και σε μένα". Τότε, αρχίζει η διαδικασία διαπραγμάτευσης, "θα ακολουθώ πιστά τη θεραπεία, θα κάνω τις ασκήσεις που πρέπει, θα με βοηθήσει αυτό; Θα πηγαίνω τακτικά στην εκκλησία, θα με βοηθήσει αυτό να γίνω καλά;"

Η διαπραγμάτευση είναι μια προσπάθεια να υπερνικηθεί η κρίση και να καλυτερέψει η κατάσταση.

Το τελικό στάδιο είναι το στάδιο της αποδοχής/αντιμετώπισης (acceptance).

’Αρρωστος και οικογένεια αποδέχονται το γεγονός και αντιμετωπίζουν τη ζωή λαμβάνοντας το υπ'όψιν, γίνονται συνεργάσιμοι και πειθαρχούν στις συνιστώμενες θεραπείες.

Όλοι οι επαγγελματίες υγείας οφείλουν να γνωρίζουν αυτά τα στάδια αλλά και να τα αναγνωρίζουν, όταν επεμβαίνουν θεραπευτικά στον ασθενή και την οικογένεια για να έχουν αποτελεσματικότερη παρέμβαση και να μπορέσουν να βοηθήσουν ουσιαστικά. Η μεγάλη διάρκεια της χρόνιας ασθένειας και της αναπηρίας απαιτεί συμβιβασμούς και στρατηγικές αντιμετώπισης τόσο από επιπλοκές και αποκλίσεις υγείας και το άτομο που έχει την αναπηρία χρειάζεται συνεχή θεραπεία και φροντίδα. Κατά τον Lambert (1987) υπάρχουν πολλοί παράγοντες που υπεισέρχονται στη διαδικασία αντιμετώπισης της χρόνιας ασθένειας και δημιουργούν καταστάσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει ο ασθενής στην καθημερινότητά του. Οι παράγοντες αυτοί είναι:

Α) Παράγοντες που προκαλούν στρές και συνδέονται με τη χρόνια ασθένεια.

Β)Παράγοντες που σχετίζονται με την αποδοχή και υιοθέτηση κανόνων αναγκαίων για την προσαρμογή στην χρόνια ασθένεια.

Γ)Παράγοντες που σχετίζονται με τις στρατηγικές αντιμετώπισης της χρόνιας ασθένειες.

Δ)Παράγοντες που σχετίζονται με την εκμάθηση νέων τεχνικών αυτοφροντίδας.

Ε)Παράγοντες που σχετίζονται με τις ανάγκες της οικογένειας.

ΣΤ)Παράγοντες που σχετίζονται με το ακολουθούμενο μοντέλο φροντίδας από τους επαγγελματίες υγείας και πρόνοιας.

Η χρόνια ασθένεια και η αναπηρία είναι συνυφασμένες με μια υπολειμματική κατάσταση υγείας που δεν είναι δυνατόν να θεραπευθεί άμεσα. Το άτομο συνήθως βιώνει δυσλειτουργίες σε περισσότερα από ένα συστήματα. Η διαδικασία πένθους διαρκεί πολύ και το άτομο μπορεί να παλινδρομεί μεταξύ αισθημάτων αδυναμίας, απελπισίας, εξάρτησης καθώς συνεχώς βιώνει περιορισμούς στην καθημερινή ζωή του. Κάθε επιδείνωση της κατάστασης σημαίνει την έναρξη ενός νέου κύκλου πένθους και αυτός ο φαύλος κύκλος μπορεί να οδηγήσει σε χρόνιο πένθος ή σαν το χτίσιμο ενός τοίχου με τη συστοίχιση πανομοιότυπων τούβλων. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη (Mumma 1987, Pereira 1984, Servos 1984).

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΧΡΟΝΙΟΥ ΑΣΘΕΝΗ(SALMOND 1987)

-Δικαίωμα να υπάρχουν οι απαραίτητες υπηρεσίες για την αντιμετώπισή του.

-Δικαίωμα να αντιμετωπίζονται από τους επαγγελματίες υγείας με ολιστική προσπάθεια.

-Δικαίωμα να του παρέχεται χρόνος για συζήτηση με τους επαγγελματίες υγείας.

-Δικαίωμα στην ενημέρωση για τα στάδια της ασθένειάς του, τα συμπτώματα και την αντιμετώπισή τους.

-Δικαίωμα συναπόφασης στη θεραπεία και στη φροντίδα.

-Δικαίωμα πληροφόρησης για εναλλακτικές μορφές θεραπείας.

-Δικαίωμα για υποστήριξη από το κράτος.

Οι απαιτούμενες προσαρμογές στη χρόνια ασθένεια και η αυστηρή τήρηση κανόνων δημιουργούν μια σειρά από προβλήματα τα οποία μπορεί να μην απειλούν πάντοτε τη ζωή ή τη σωματική ακεραιότητα προκαλούν όμως αναστάτωση σε κοινωνικό ή επαγγελματικό επίπεδο. Οι κοινωνικές επαφές δυσχεραίνονται, όταν κάποιος είναι π.χ διαβητικός και δεν πρέπει να πιεί αλκοόλ ή να φάει γλυκά ή ακόμη όταν ένα νέο άτομο με κινητικές αναπηρίες δεν μπορεί να χορέψει. Οι αντιδράσεις από τον κοινωνικό περίγυρο ποικίλλουν και μπορεί πολλές φορές το άτομο με χρόνια ασθένεια να αντιμετωπίσει ειρωνικά σχόλια ή αποπομπή από κάποια συντροφιά. Ακόμα το ίδιο το άτομο αναγκάζεται να θέσει αυτοπεριορισμούς στις κοινωνικές του σχέσεις. Οι περιορισμοί αυτοί όμως σε συνδυασμό με τα άλλα προβλήματα

που αντιμετωπίζει το άτομο να μπορεί να αποτελέσουν ένα δυσβάστακτο φορτίο (Lambert 1987).

Οι αλλαγές στη σεξουαλική έκφραση και λειτουργία είναι λεπτά ζητήματα που απασχολούν πολλά από τα άτομα που πάσχουν από χρόνια νοσήματα ή αναπηρικές καταστάσεις και η μεγαλύτερη δυσκολία στο όλο ζήτημα είναι το γεγονός ότι εξαιτίας της λεπτής φύσης του θέματος, οι άνθρωποι αυτοί δυσκολεύονται να βρουν κάποιον για να απευθυνθούν ή να μιλήσουν για το πρόβλημά τους. Οι απαιτούμενες προσαρμογές ή αλλαγές στο επάγγελμα αποτελούν ένα μεγάλο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσουν τα άτομα με χρόνια ασθένεια. Το όλο θέμα δεν περιπλέκεται ακόμη περισσότερο γιατί το επάγγελμα είναι συνδυασμένο με τον κοινωνικό ρόλο του ατόμου, με την οικονομική του επιφάνεια και αποτελεί στοιχείο άντλησης ικανοποίησης. Έτσι, οι απώλειες που βιώνει το άτομο είναι πολλαπλές.

Η Larkin (1987), αναφέρεται στους παράγοντες που επηρεάζουν την ικανότητα του ατόμου να προσαρμοστεί στη χρόνια ασθένεια και εντοπίζει κυρίως

α)τις οικογενειακές σχέσεις,

β)το πολιτισμικό υπόβαθρο του ατόμου, τα πιστεύω και οι αξίες του,

γ)την ικανότητα επικοινωνίας του ατόμου και

δ)τα οικονομικά του.

Η Dell Orto (1984), έκανε ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις σχετικά με τη διαδικασία προσαρμογής και τις προσπάθειες που καταβάλλει το άτομο με χρόνια ασθένεια ή αναπηρία για να αντιμετωπίσει την όλη η κατάσταση.

 -Κανένας άνθρωπος δεν είναι απόλυτα προετοιμασμένος για να αντιμετωπίσει την αναπηρία και τη χρόνια ασθένεια.

-Η αρρώστια φέρνει στην επιφάνεια τον καλύτερο και το χειρότερο εαυτό των ανθρώπων.

-Η αρρώστια αλλάζει τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια και δοκιμάζει τις αντοχές της.

-Η αναπηρία μπορεί να εξαντλήσει υπάρχοντα συναισθηματικά αποθέματα ή να δημιουργήσει νέα.

-Συχνά, η μόνη διαθέσιμη υποστήριξη για τον ασθενή είναι η οικογένειά του.

-Δεν διαθέτουν όλοι οι άνθρωποι οικογένεια για να αντλούν από αυτήν υποστήριξη.

-Δε διαθέτουν όλες οι οικογένειες τις απαραίτητες ικανότητες για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της αρρώστιας ή της αναπηρίας ενός μέλους τους.

-Η μάχη με τη χρόνια ασθένεια και την αναπηρία είναι μια συνεχής διαδικασία.

-Η υπάρχουσα υποδομή των υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας μπορεί να βοηθήσει.

Ακόμα η Strain, 1979, προσδιόρισε αρκετές ψυχολογικές αντιδράσεις που μπορεί να εμφανίσει ένα άτομο μετά τη διάγνωση της χρόνιας ασθένειας που μπορεί να εμφανίσει ένα άτομο μετά τη διάγνωση της χρόνιας ασθένειας που επηρεάζουν την προσαρμογή του στη χρόνια ασθένεια.

-Αίσθηση απώλειας ελέγχου των σωματικών λειτουργιών, γεγονός που απειλεί την αυτοεκτίμηση και την αίσθηση της ολότητάς του.

-Φόβοι ότι η αρρώστια και η εξάρτηση θα κουράσει τους οικείους του που θα πάψουν σε κάποια φάση να τον αποδέχονται και να τον αγαπούν.

-Απώλεια της ανεξαρτησίας.

-Ανησυχία λόγω του αποχωρισμού από αγαπημένα πρόσωπα και το οικείο περιβάλλον εξαιτίας της νοσηλείας στο νοσοκομείο.

-Φόβος για ατυχήματα και περαιτέρω απώλεια της λειτουργικότητας διαφόρων μελών του σώματος.

-Ενοχές και φόβος ότι η οικογένεια θα εκδικηθεί γιατί μέλη της οικογένειας αναγκάζονται να θέσουν στις προτεραιότητές τους την αντιμετώπιση της ασθένειας ή της αναπηρίας του πάσχοντος μέλους της οικογένειας και να παραμελήσουν προσωπικές τους υποθέσεις.

-Φόβος του πόνου, φόβος θανάτου.

-Φόβος από τους ξένους (επαγγελματίες υγείας) που παρεμβαίνουν με την παροχή φροντίδας, ακόμη και σε θέματα που θεωρούνται απόλυτα προσωπικά.

Αξιολογήστε το άρθρο 
Δεν έχει αξιολογηθεί
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Μια ιστοσελιδα με πλούσια θεματολογια από τον Ελληνικό και Διεθνή χώρο.
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις