ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ
Δυναμική έγκαιρη και αιχμηρή ενημέρωση
Λίγα λόγια για εμένα
ΟΙ κοινωνικές απόψεις και αντιθέσεις δημιουργήθηκαν για να σας ενημερώνουν σφαιρικά με θέματα της Επικαιρότητας.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ


ΠΕΠΤΙΚΟ ΕΛΚΟΣ
1617 αναγνώστες
Σάββατο, 29 Δεκεμβρίου 2012
10:23

Είναι γεγονός πως σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού της χώρας μας (και όχι μόνο) ταλαιπωρείται από την πάθηση τούτη. Ως πεπικό έλκος περιγράφονται αρκετές νοσολογικές οντότητες, με κύριους εκπροσώπους α) το γαστρικό έλκος ή έλκος στομάχου, και β) το δωδεκαδακτυλικό έλκος. Οι δύο αυτές οντότητες παρουσιάζουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά αλλά και ορισμένες διαφορές οι οποίες θα αναλυθούν παρακάτω. Τα τελευταία έτη με την αλματώδη πρόοδο της τεχνολογίας, της φαρμακολογίας και της ιατρικής, η νόσος εντοπίζεται συντομότερα και ασφαλέστερα. Η θεραπεία είναι ασφαλέστερη με τα νέα φάρμακα που κυκλοφορούν και η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι πλέον τόσο συχνή. Χαρακτηριστικό είναι ότι τη δεκαετία του 1950, ο Λαρισαίος χειρουργός Κατσίγρας εκτέλεσε 3.500 γαστρεκτομές!

Μορφολογία του στομάχου.

Ο στόμαχος είναι όργανο το οποίο βρίσκεται στο άνω μέρος του κύτους της κοιλιάς (επιγάστριο). Το σχήμα του θυμίζει το λατινικό γράμμα J. Η μορφολογική του εικόνα (μακροσκοπικά) περιγράφεται σχηματικά στο σχήμα 1. Η μικροσκοπική του δομή είναι αρκετά πολύπλοκη. Σε αδρές γραμμές, ο στόμαχος αποτελείται από 4 χιτώνες οι οποίοι από το εσωτερικό προς το εξωτερικό είναι α) ο βλεννογόνιος ο οποίος περιλαμβάνει το επιθήλιο, το χόριο και τη βλεννογόνια μυϊκή στοιβάδα, β) τον υποβλενογόννιο, γ) τον μυϊκό χιτώνα και δ) τον ορογόνο. Μερικά από τα κύτταρα του επιθηλίου είναι υπεύθυνα για την παραγωγή οξέος (οξεοπαραγωγά).

Μορφολογία του δωδεκαδακτύλου.

Το δωδεκαδάκτυλο είναι το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου. Είναι βραχύ σε μήκος συγκριτικά με το υπόλοιπο λεπτό έντερο του οποίου το μήκος φτάνει τα 4,5 μέτρα. Το όριο μεταξύ στομάχου και δωδεκαδακτύλου καθορίζεται ο πυλωρός. Το σχήμα του είναι σωληνοειδές και η πορεία που ακολουθεί μοιάζει με μια αγκύλη. Η μικροσκοπική δομή δεν διαφέρει ιδιαίτερα από αυτή του στομάχου. Στο λεπτό έντερο δεν υπάρχουν κύτταρα που παράγουν οξύ.

Τι είναι το πεπτικό έλκος;

Ο βλεννογόνος φυσιολογικά προστατεύεται από στρώμα βλέννης. Σε ορισμένες περιπτώσεις χάνει την ιδιότητά του να αντιστέκεται στα διαβρωτικά υγρά του στομάχου που είναι το οξύ και η πεψίνη. Ως πεπτικό έλκος, λοιπόν, ορίζεται η καλοήθης, περιγεγραμμένη απώλεια ιστού που προχωρεί πέραν της βλενογόννιου μυϊκής στοιβάδας, σε οποιοδήποτε σημείο του γαστρεντερικού σωλήνα το οποίο είναι εκτεθειμένο σε οξύ ή πεψίνη. Συνηθέστερες εντοπίσεις της νόσου είναι ο στόμαχος (γαστρικό έλκος) και το δωδεκαδάκτυλο (δωδεκαδακτυλικό έλκος).

Ποια είναι τα αίτια δημιουργίας πεπτικού έλκους;

Η αιτιοπαθογένεια του πεπτικού έλκους δεν είναι πλήρως διευκρινισμένη. Τα κυριότερα αίτια είναι:

1.Το κυριότερο ίσως αίτιο δημιουργίας είναι η μόλυνση με το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (Helicobacter pylori). Η ανακάλυψή του έγινε το 1984 στην Αυστραλία. Η λοίμωξη με το βακτηρίδιο αυτό είναι αρκετά συχνή. Ο τρόπος μετάδοσης δεν είναι σαφώς διευκρινισμένος, πιθανολογείται η μετάδοση με την στομστο-στοματική οδό, την κοπρανο-στοματική οδό και την γαστρο-στοματική. Στη χώρα μας σε διάφορες μελέτες που έγιναν τα ποσοστά κυμαίνονται από 45-63%. Σε έρευνα που διενεργήθηκε σε δείγμα παλιννοστούντων ποντίων προερχόμενων από την πρώην Ε.Σ.Σ.Δ., το ποσοστό φτάνει στο 71%. Η συχνότητα λοίμωξης σε ασθενείς που πάσχουν από δωδεκαδακτυλικό έλκος ξεπερνά το 95%, ενώ σε ασθενείς με γαστρικό έλκος είναι 70-80%.

2.Βλαπτικοί παράγοντες για το βλεννογόνο, όπως τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, τα γνωστά σε όλους αναλγητικά. Επίσης βλαπτικοί παράγοντες είναι τα στεροειδή αντιφλεγμονώδη (περιέχουν κορτιζόνη), αλκοόλ, κάπνισμα, γαστρικό οξύ, πεψίνη κλπ.

3.Ομάδα αίματος. Άτομα με ομάδα αίματος Ο, έχουν 40% αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν γαστροδωδεκαδακτυλικό έλκος.

4.Κληρονομικότητα. Οι συγγενείς 1ου βαθμού ατόμων που πάσχουν από έλκος, έχουν 2-4 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν κι αυτοί τη νόσο.

5.Έντονο Stress ή shock όπως μετά από σοβαρό τραύμα ή έγκαυμα. Αν και οι προαναφερθέντες παράγοντες δρουν τόσο στο στομάχι όσο και στο δωδεκαδάκτυλο, το έλκος του στομάχου και αυτό του δωδεκαδακτύλου τελικά έχουν διαφορετική παθογένεια.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

1.Κοιλιακό άλγος ή δυσφορία η οποία εντοπίζεται κυρίως στην περιοχή κάτω από το στέρνο (επιγάστριο) και συχνά αντανακλά στη ράχη. Στο έλκος δωδεκαδακτύλου εμφανίζεται περίπου 2 ώρες μετά το γεύμα (όταν έχουν ήδη απομακρυνθεί οι τροφές και ο βλεννογόνος του δωδεκαδακτύλου μείνει εκτεθειμένος στα γαστρικά υγρά). Το τελευταίο χαρακτηρίζεται ως «άλγος πείνας» διότι πολλές φορές αφυπνίζει τον ασθενή κατά τη διάρκεια της νύχτας. Το άλγος υποχωρεί μετά τη λήψη αντιόξινων φαρμάκων. Η περιοδικότητα του άλγους του έλκους του δωδεκαδακτύλου είναι χαρακτηριστική. Εκτός του χρόνου εμφάνισης, οι κρίσεις διαρκούν 1-2 εβδομάδες και στη συνέχεια είτε μειώνονται είτε εξαλείφονται πλήρως για να επανεμφανιστούν μετά από 5-6 μήνες. Στο 10-20% των περιπτώσεων ασθενών με έλκος δωδεκαδακτύλου, ο πόνος μπορεί να εκλείπει.

Στο έλκος στομάχου το άλγος εμφανίζεται μετά τη λήψη τροφής και ανακουφίζεται πολλές φορές με τον εμετό. Εδώ η περιοδικότητα εκλείπει, και το άλγος δεν υποχωρεί παρά μόνο με τη χορήγηση της κατάλληλης θεραπείας. Κάποιοι ασθενείς αναφέρουν όξινες ερυγές (ρεψίματα) ή οπισθοστερνικό καύσο (καούρα).

2.Εμετός. Όπως προαναφέρθηκε ο εμετός μπορεί να προκληθεί από τον πόνο. Επίσης, ασθενείς οι οποίοι πάσχουν από γαστρικό έλκος προκαλούν εμετό για την ανακούφιση από τον πόνο. Υπάρχει τέλος και η περίπτωση ο εμετός να οφείλεται σε απόφραξη.

3.Μεταβολή σωματικού βάρους. Στους ασθενείς με γαστρικό έλκος παρατηρείται απώλεια βάρους, ενώ σε μερικές περιπτώσεις ασθενών με δωδεκαδακτυλικό έλκος αύξηση λόγω του άλγους πείνας.

4.Ναυτία, καύσος, ερυγές, αναγωγές κλπ.

Πως γίνεται η διάγνωση;

Η μέθοδος εκλογής για τη διάγνωση του γαστροδωδεκαδακτυλικού έλκους είναι η γαστροσκόπηση. Είναι απλή μέθοδος κι έγκειται στην εισαγωγή ενός λεπτού και εύκαμπτου οργάνου στο στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο. Η εξέταση πραγματοποιείται κατόπιν αποχής από την τροφή τουλάχιστον για 12 ώρες. Το όργανο εισάγεται διαμέσου της στοματικής κοιλότητας προς τον οισοφάγο και προωθείται προς το στόμαχο και το δωδεκαδάκτυλο. Είναι εξέταση η οποία επιφέρει κάποιου βαθμού δυσφορία στον ασθενή γι' αυτό και πραγματοποιείται κατόπιν χορήγησης κατασταλτικών φαρμάκων. Ο ασθενής θα πρέπει να ενημερώνεται για τις δράσεις του φαρμάκου (υπνηλία, μη δυνατότητα χειρισμού μηχανημάτων κλπ).

Κατά τη γαστροσκόπηση είναι δυνατή η άμεση επισκόπηση του στομάχου ή/και δωδεκαδακτύλου, διάφορες παρεμβάσεις (π.χ. σταμάτημα αιμορραγίας) καθώς επίσης και η λήψη τεμαχιδίων ιστού προς εξέταση (βιοψία). Εάν η γαστροσκόπηση αντενδείκνυται, η μέθοδος που επιλέγεται είναι η ακτινοσκοπική με βαριούχο γεύμα. Το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού ανιχνεύεται με διάφορες μεθόδους όπως με το αναπνευστικό τεστ της ουρίας (φθηνή και ακίνδυνη μέθοδος), καλλιέργεια ιστοτεμαχιδίων που όπως προαναφέρθηκε μπορούν να ληφθούν κατά τη γαστροσκόπηση κλπ.

Ποια είναι η θεραπεία;Η θεραπεία σήμερα είναι κυρίως φαρμακευτική. Το οπλοστάσιο των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται είναι ευρύ και περιλαμβάνει:

1.Αντιόξινα τα οποία είναι ευρέως διαδεδομένα στην αγορά. Ανακουφίζουν τα συμπτώματα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η δράση τους είναι απλή και έγκειται στην εξουδετέρωση του οξέος του στομάχου.

2.Αντιεκκριτικά. Η δράση αυτών των φαρμάκων είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη. Το αποτέλεσμά τους όμως είναι η αναστολή της έκκρισης γαστρικού οξέος. Αναστολείς των υποδοχέων ισταμίνης. Είναι κατηγορία η οποία μέσω αποκλεισμού των υποδοχέων ισταμίνης, αναστέλλουν και την έκκριση οξέος. Σαν παράδειγμα εμπορικού σκευάσματος αναφέρεται το γνωστό σε αρκετούς Zantac. Αναστολείς αντλίας πρωτονίων. Μέσω της αναστολής αυτής της «αντλίας», αναστέλλεται η έκκριση οξέος. Σαν παράδειγμα εμπορικού σκευάσματος αναφέρεται το γνωστό σε αρκετούς Losec.

3.Προστατευτικά του βλεννογόνου. Δρουν σχηματίζοντας ένα λεπτό στρώμα ανάμεσα στο βλεννογόνο και τον αυλό του στομάχου. Τέτοιο φάρμακο είναι το Peptonorm. Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί το Υποσαλικυλικό Βισμούθιο. Η θεραπεία δεν είναι απλή υπόθεση και γι' αυτό η χρήση φαρμάκων χωρίς ιατρική οδηγία μπορεί να είναι αναποτελεσματική και ίσως επικίνδυνη.

Μετά το 1984 όπου και ήταν η χρονολογία σταθμός για την αντιμετώπιση του γαστροδωδεκαδακτυλικού έλκους με τη ανακάλυψη του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, στη θεραπεία προστέθηκε και η χρήση αντιβιοτικών όπως η αμοξικιλλίνη (Amoxil). Σήμερα χορηγούνται πολύπλοκα φαρμακευτικά σχήματα που περιλαμβάνουν 2 ή 3 αντιβιοτικά καθώς επίσης και αναστολείς αντλίας πρωτονίων. Ένα ενδεικτικό σχήμα θεραπείας είναι κλαριθρομυκίνη (Klaricid), μετρονιδαζόλη (Flagyl), παντοπραζόλη (Zurcazol).

Υπάρχουν επιπλοκές;

Ναι, υπάρχουν. Επιγραμματικά αναφέρονται οι παρακάτω.
1.Πυλωρική στένωση. Παρατηρείται σε ένα ποσοστό περίπου 1-2%.
2.Αιμορραγία. Παρατηρείται σε ένα ποσοστό περίπου 20% επί των ασθενών με πεπτικό έλκος χωρίς θεραπεία.
3.Διάτρηση με δυνητικό αποτέλεσμα περιτονίτιδα. Το ποσοστό κυμαίνεται από 5-10% επί των ασθενών με πεπτικό έλκος χωρίς θεραπεία.
Υπάρχουν έλκη που ανθίστανται στη θεραπεία; Ποια η αντιμετώπισή τους;
Δυστυχώς σε ένα ποσοστό 5-10%, παρά τη φαρμακευτική αγωγή, η συμπτωματολογία επιμένει καθώς δεν έγινε η επούλωση του έλκους. Ως αιτία μπορεί να είναι η μη συμμόρφωση του ασθενούς στις οδηγίες, η λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, κάπνισμα κλπ. Σε αυτές τις περιπτώσεις για να αποφευχθούν επιπλοκές, συζητάται η χειρουργική επέμβαση.

Πότε αποφασίζεται η χειρουργική επέμβαση;
Η χειρουργική επέμβαση εκτελείται στις περιπτώσεις όπου υπάρχει:
1.Αιμορραγία η οποία είναι συνεχής ή υποτροπιάζει.
2.Διάτρηση.
3.Πυλωρική στένωση.
4.Υπόνοια κακοήθειας.
5.Έλκη τα οποία παρά τη θεραπεία παρουσιάζουν ανθεκτικότητα.
Οι επεμβάσεις που εκτελούνται είναι διάφορες και αποφασίζονται κατόπιν ενδελεχούς εξέτασης του ασθενούς. Όπως όλες οι επεμβάσεις, έτσι κι αυτές δεν στερούνται επιπλοκών. Το πρώτο μετεγχειρητικό διάστημα λόγω προσαρμογής του πεπτικού συστήματος στη νέα κατάσταση, σχεδόν όλοι οι ασθενείς παρουσιάζουν συμπτωματολογία. Μετά από 6 μήνες το ποσοστό αυτό κατέρχεται στο 10% περίπου.

 

Αξιολογήστε το άρθρο 
1 ψήφος
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Μια ιστοσελιδα με πλούσια θεματολογια από τον Ελληνικό και Διεθνή χώρο.
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις